Tymczasowe aresztowanie bliskiej osoby jest dla rodziny sytuacją nagłą i bardzo stresującą. W ciągu kilku godzin trzeba ustalić, gdzie przebywa osoba aresztowana, jak można się z nią skontaktować, czy można uzyskać widzenie z aresztowanym, jak wysłać paczkę oraz jak zrobić przelew na konto osoby tymczasowo aresztowanej.
W praktyce pojawiają się dziesiątki pytań: czy rodzina może odwiedzić aresztowanego, jak uzyskać zgodę na widzenie, co można wysłać w paczce, jak zamówić paczkę żywnościową, jak wysłać pieniądze, czy aresztowany może zadzwonić do rodziny oraz jak wysłać list do aresztu?
W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak wygląda życie osoby tymczasowo aresztowanej i jakie możliwości kontaktu ma jej rodzina.
Zasady wynikają przede wszystkim z Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz regulaminów obowiązujących w poszczególnych jednostkach. Warto pamiętać, że szczegółowe zasady dotyczące widzeń, paczek czy rezerwacji terminów mogą różnić się między aresztami śledczymi.
Tymczasowe aresztowanie – co dzieje się po przyjęciu do aresztu?
Po przyjęciu do aresztu śledczego osoba tymczasowo aresztowana przechodzi procedurę przyjęcia. Rzeczy, których nie może posiadać w celi, zostają zdeponowane. Dotyczy to między innymi telefonu, części dokumentów czy gotówki. Pieniądze są ewidencjonowane na koncie depozytowym osoby osadzonej. Areszt zapewnia podstawowe wyposażenie oraz środki higieniczne. Rodzina często chce jednak jak najszybciej przekazać aresztowanemu dodatkową odzież, środki higieniczne lub pieniądze na zakupy w kantynie. Pierwszy zakup w kantynie powinien być umożliwiony najpóźniej trzeciego dnia roboczego od przyjęcia do aresztu (art. 113a § 2 k.k.w.). Dlatego jednym z pierwszych działań rodziny może być wpłata pieniędzy na konto depozytowe aresztowanego.
Czy osoba tymczasowo aresztowana może mieć własne ubrania?
Tak. Tymczasowo aresztowany może korzystać z własnej odzieży, bielizny i obuwia, jeżeli nie sprzeciwiają się temu względy bezpieczeństwa, sanitarne lub porządek obowiązujący w jednostce. W praktyce oznacza to, że rodzina może zostać poproszona o dostarczenie odzieży lub obuwia. Nie można jednak po prostu wysłać dowolnej paczki. Konieczne jest przestrzeganie zasad obowiązujących w danym areszcie.
Paczka do aresztu – jak ją przygotować?
Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest: co można wysłać osobie tymczasowo aresztowanej? Paczka zawierająca odzież, bieliznę, obuwie, środki higieniczne lub inne rzeczy osobiste wymaga zgody dyrektora aresztu (art. 113a § 4 k.k.w.).
W praktyce rodzina powinna postępować według następującego schematu:
- Osoba tymczasowo aresztowana składa prośbę o możliwość otrzymania określonych rzeczy.
- Otrzymuje zgodę wraz z wykazem rzeczy i ich ilości, czyli tzw. talon.
- Informuje rodzinę o treści talonu.
- Rodzina przygotowuje paczkę dokładnie według wskazanego wykazu.
- Paczka zostaje przekazana w sposób określony przez konkretny areszt – osobiście, pocztą lub za pośrednictwem kuriera.
Paczka do aresztu przygotowana niezgodnie z talonem może zostać zwrócona. Dlatego przed jej wysłaniem należy zawsze sprawdzić aktualne zasady obowiązujące w konkretnej jednostce.
Co to jest talon?
Talon to zgoda na przekazanie osobie tymczasowo aresztowanej określonych rzeczy. Zawiera wykaz przedmiotów oraz ich ilość. Rodzina powinna przygotować paczkę dokładnie według tej listy. Nie warto kierować się wyłącznie informacjami znalezionymi w internecie, ponieważ limity i sposób przyjmowania paczek mogą różnić się w zależności od jednostki.
Co można wysłać w paczce do aresztu?
Ostateczna lista zawsze zależy od talonu oraz porządku wewnętrznego konkretnego aresztu.
W typowej paczce mogą znaleźć się między innymi:
- bielizna,
- skarpety,
- podkoszulki,
- spodnie lub dres,
- bluza,
- klapki pod prysznic,
- obuwie,
- ręcznik,
- okulary korekcyjne,
- dozwolone środki higieniczne,
- zdjęcia rodzinne.
Przed wysłaniem paczki należy sprawdzić, czy konkretny przedmiot jest dopuszczony w danej jednostce.
Paczka żywnościowa – czy można wysłać do aresztu jedzenie?
Nie należy przygotowywać samodzielnie paczki żywnościowej z jedzeniem z domu. Osoba tymczasowo aresztowana może otrzymać paczkę żywnościową zgodnie z procedurą określoną w Kodeksie karnym wykonawczym i zasadami obowiązującymi w jednostce. Zamówienie może złożyć osoba najbliższa, która pokrywa jego koszt (art. 113a § 3 k.k.w.). W praktyce paczkę żywnościową zamawia się za pośrednictwem systemu wskazanego przez konkretny areszt.
Czy paczka żywnościowa przysługuje co miesiąc?
Tak, przepisy przewidują możliwość otrzymywania paczki żywnościowej zgodnie z zasadami określonymi dla osób tymczasowo aresztowanych. Szczegóły dotyczące zamawiania, dostępnych produktów i sposobu płatności należy każdorazowo sprawdzić w konkretnej jednostce.
Leki dla osoby tymczasowo aresztowanej
Jeżeli osoba aresztowana przyjmuje leki na stałe, rodzina powinna możliwie szybko poinformować o tym obrońcę oraz właściwą jednostkę. Leki dostarczane z zewnątrz wymagają pozytywnej opinii lekarza Służby Więziennej (art. 113a § 4 k.k.w.). Warto przekazać dokumentację medyczną, informacje o dotychczasowym leczeniu oraz przyjmowanych lekach. Może to ułatwić kontynuowanie leczenia podczas pobytu w areszcie.
Przelew na konto aresztowanego – jak wpłacić pieniądze?
Jak wysłać pieniądze osobie tymczasowo aresztowanej? To jedno z najczęstszych pytań zadawanych przez rodziny. Osoba tymczasowo aresztowana nie korzysta z gotówki przekazywanej jej bezpośrednio przez rodzinę. Środki są ewidencjonowane na koncie depozytowym prowadzonym przez jednostkę penitencjarną.
Pieniądze można przekazać między innymi:
- przelewem bankowym na rachunek depozytowy aresztu,
- przekazem pocztowym, zgodnie z zasadami obowiązującymi w jednostce.
Numer rachunku należy sprawdzić na oficjalnej stronie konkretnego aresztu śledczego.
Co wpisać w tytule przelewu dla aresztowanego?
W tytule przelewu warto podać dane umożliwiające jednoznaczną identyfikację osoby, w szczególności:
- imię i nazwisko,
- imię ojca,
- datę urodzenia.
Prawidłowe opisanie przelewu jest bardzo ważne, ponieważ błędne lub niepełne dane mogą utrudnić zaksięgowanie środków.
Co to jest „wypiska” ?
„Wypiska” to potoczne określenie środków przeznaczonych na zakupy w kantynie. Osoba tymczasowo aresztowana może korzystać ze środków zgromadzonych na swoim koncie depozytowym i kupować między innymi żywność, napoje, kawę, herbatę, środki higieniczne, kosmetyki, artykuły piśmiennicze czy znaczki. Dlatego gdy rodzina mówi, że „wysłała wypiskę”, najczęściej chodzi o wpłatę pieniędzy na konto depozytowe aresztowanego.
Czym jest „żelazna kasa”?
„Żelazna kasa” to środki gromadzone dla osoby osadzonej na moment jej zwolnienia. Pieniądze te mają służyć między innymi pokryciu kosztów powrotu do miejsca zamieszkania oraz podstawowego utrzymania po opuszczeniu jednostki. Z tego powodu część środków przekazywanych osobie tymczasowo aresztowanej może być odkładana zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu karnego wykonawczego.
Czy lepiej zrobić jeden duży przelew czy kilka małych?
Warto zachować ostrożność z takim założeniem, ponieważ sposób potrąceń na „żelazną kasę” zależy od aktualnych przepisów i zasad rozliczania środków. Jeżeli dla rodziny istotne jest ustalenie, jaka część konkretnej wpłaty zostanie przeznaczona na bieżące zakupy, warto skontaktować się bezpośrednio z działem finansowym jednostki.
Co może mieć w celi osoba tymczasowo aresztowana?
Osoba tymczasowo aresztowana może posiadać w celi określone przedmioty, między innymi:
- dokumenty procesowe,
- środki higieny,
- żywność w dopuszczalnej ilości,
- listy,
- fotografie,
- książki,
- czasopisma,
- przedmioty kultu religijnego,
- określone artykuły osobiste.
Szczegółowe limity wynikają z przepisów oraz regulaminu obowiązującego w jednostce.
Czy aresztowany może mieć telewizor?
W określonych przypadkach dyrektor aresztu może zezwolić na posiadanie dodatkowego sprzętu elektrycznego. Nie oznacza to jednak, że osoba tymczasowo aresztowana może korzystać z dowolnego urządzenia elektronicznego. Szczególne ograniczenia dotyczą urządzeń służących do komunikacji, rejestrowania lub odtwarzania informacji oraz sprzętu komputerowego.
Widzenie z tymczasowo aresztowanym – jak uzyskać zgodę?
Widzenie z osobą tymczasowo aresztowaną wymaga zgody właściwego organu. Jeżeli osoba pozostaje do dyspozycji prokuratora, zgodę wydaje co do zasady prokurator. Jeżeli sprawa znajduje się już na etapie sądowym, właściwy jest sąd.
We wniosku o zgodę na widzenie z aresztowanym warto wskazać:
- imię i nazwisko osoby tymczasowo aresztowanej,
- imię ojca,
- sygnaturę sprawy,
- dane osoby ubiegającej się o widzenie,
- stopień pokrewieństwa lub charakter relacji.
Jeżeli osoba aresztowana pozostaje do dyspozycji kilku organów, konieczne może być uzyskanie odpowiednich zgód.
Czy można odmówić widzenia?
Tymczasowo aresztowany ma prawo do co najmniej jednego widzenia w miesiącu z osobą najbliższą. Odmowa może nastąpić w przypadkach określonych w art. 217 k.k.w., w szczególności gdy istnieje uzasadniona obawa, że widzenie zostanie wykorzystane do bezprawnego utrudniania postępowania lub popełnienia przestępstwa. Na odmowę zgody na widzenie przysługuje środek zaskarżenia przewidziany w przepisach.
Ile razy w miesiącu można odwiedzić aresztowanego?
Osoba tymczasowo aresztowana ma ustawowe prawo do co najmniej jednego widzenia w miesiącu z osobą najbliższą. Szczegółowa organizacja widzeń, ich terminy oraz sposób rezerwacji zależą od zasad obowiązujących w konkretnej jednostce. Widzenie co do zasady trwa 60 minut.
Widzenie przez szybę czy przy stoliku?
Co do zasady widzenie odbywa się w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobą tymczasowo aresztowaną. W określonych przypadkach organ dysponujący może zezwolić na widzenie z bezpośrednim kontaktem, czyli tzw. widzenie przy stoliku. Jeżeli rodzina chce skorzystać z takiej możliwości, warto odpowiednio sformułować wniosek o widzenie.
Widzenie dziecka z osobą tymczasowo aresztowaną
Dziecko może odwiedzić osobę tymczasowo aresztowaną, jednak obowiązują szczególne zasady dotyczące uzyskania zgody i opieki nad małoletnim. Dziecko do 15. roku życia powinno przychodzić na widzenie pod opieką przedstawiciela ustawowego lub pełnoletniej osoby najbliższej, zgodnie z art. 217 k.k.w.
Jak umówić widzenie z aresztowanym – krok po kroku?
Procedura może różnić się między jednostkami, ale najczęściej wygląda następująco:
- Uzyskaj zgodę na widzenie od właściwego organu.
- Sprawdź sposób rezerwacji widzenia w konkretnym areszcie.
- Zarezerwuj termin telefonicznie, mailowo lub w inny wymagany sposób.
- Przygotuj dokument tożsamości.
- Przyjdź do jednostki odpowiednio wcześniej.
- Przed wejściem pozostaw w depozycie przedmioty, których nie wolno wnosić na teren aresztu.
- Przestrzegaj zasad obowiązujących podczas widzenia.
Przed planowaną wizytą zawsze warto sprawdzić aktualne informacje na stronie konkretnego aresztu.
Czy aresztowany może dzwonić do rodziny?
Kontakt telefoniczny osoby tymczasowo aresztowanej podlega szczególnym ograniczeniom. Tymczasowo aresztowany może korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego na zasadach określonych w art. 217c k.k.w.
Czy aresztowany może zadzwonić do żony, partnera lub rodziców?
Kontakt telefoniczny z rodziną lub inną osobą może wymagać zgody organu dysponującego osobą tymczasowo aresztowaną. Zgodnie z przepisami możliwość takiego kontaktu jest szczególnie uzasadniona między innymi wtedy, gdy bezpośredni kontakt jest niemożliwy lub szczególnie utrudniony albo zachodzi nagła sytuacja życiowa. Dlatego telefon do osoby tymczasowo aresztowanej nie działa na takich samych zasadach jak kontakt z obrońcą.
Czy aresztowany może dzwonić do obrońcy?
Tak. Kontakt osoby tymczasowo aresztowanej z obrońcą podlega szczególnej ochronie. Tymczasowo aresztowany ma prawo porozumiewać się z obrońcą oraz korzystać z kontaktu telefonicznego na zasadach określonych w Kodeksie karnym wykonawczym. Obrońca może również osobiście odwiedzić klienta w areszcie.
Czy można rozmawiać z aresztowanym przez Skype lub komunikator?
W przypadku osoby tymczasowo aresztowanej nie należy zakładać, że może ona korzystać z komunikatorów internetowych na takich samych zasadach jak osoba odbywająca karę pozbawienia wolności. Kontakt z wykorzystaniem środków łączności podlega szczególnym ograniczeniom wynikającym z art. 217c k.k.w.
List do aresztowanego – jak go wysłać?
List do osoby tymczasowo aresztowanej należy odpowiednio zaadresować, podając dane umożliwiające identyfikację adresata. Korespondencja osoby tymczasowo aresztowanej może być przesyłana za pośrednictwem organu, do którego dyspozycji pozostaje aresztowany. W praktyce oznacza to, że list do aresztowanego może być doręczany znacznie dłużej niż zwykła korespondencja.
Ile idzie list do aresztowanego?
Czas doręczenia może wynosić nawet kilka tygodni. Jest to związane między innymi z koniecznością przekazania korespondencji przez właściwy organ oraz jej kontrolą. Wysłanie listu poleconego lub priorytetowego nie eliminuje tego etapu.
Czy listy do aresztowanego są czytane?
Korespondencja osoby tymczasowo aresztowanej może podlegać nadzorowi, cenzurze lub zatrzymaniu. Nadzór polega na otwarciu listu i sprawdzeniu jego zawartości. Cenzura oznacza zapoznanie się z treścią korespondencji oraz możliwość usunięcia jej fragmentu lub uczynienia go nieczytelnym. Zatrzymanie oznacza natomiast nieprzekazanie korespondencji adresatowi.
O czym nie pisać w liście do aresztowanego?
W liście nie należy omawiać szczegółów prowadzonego postępowania karnego, w szczególności:
- zeznań świadków,
- dowodów,
- ustalonej lub planowanej wersji wydarzeń,
- tego, co powiedziały inne osoby,
- sposobu składania wyjaśnień.
Kwestie dotyczące obrony powinny być omawiane bezpośrednio z obrońcą.
Czy można wysłać zdjęcia do aresztowanego?
Co do zasady fotografie mogą być przekazywane osobie tymczasowo aresztowanej. Ich treść może jednak podlegać kontroli. Nie należy więc przesyłać zdjęć zawierających informacje związane z prowadzonym postępowaniem. Do listu nie powinno się również wkładać słodyczy, kosmetyków, pieniędzy ani innych przedmiotów, które powinny być przekazane w ramach odpowiedniej procedury.
Czy partner lub partnerka może dostać widzenie z aresztowanym?
Tak.Do kręgu osób najbliższych należy również osoba pozostająca z tymczasowo aresztowanym we wspólnym pożyciu. Nie jest więc konieczne pozostawanie w związku małżeńskim. We wniosku o widzenie warto krótko opisać charakter relacji, np. wskazać na wspólne zamieszkanie lub posiadanie wspólnych dzieci.
Czy znajomy może odwiedzić osobę tymczasowo aresztowaną?
Znajomy może wystąpić o zgodę na widzenie, jednak sytuacja osoby najbliższej jest odmienna. W przypadku osoby, która nie należy do kręgu osób najbliższych, organ dysponujący ma większą swobodę w ocenie, czy zgoda na widzenie powinna zostać udzielona. Szczególnie problematyczne może być uzyskanie zgody przez osobę, która występuje w sprawie jako świadek.
Czy adwokat może odwiedzić osobę tymczasowo aresztowaną?
Tak.Obrońca ma szczególne prawo kontaktu z osobą tymczasowo aresztowaną. Tymczasowo aresztowany może porozumiewać się z obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie. Jeżeli osoba aresztowana nie zdążyła wcześniej ustanowić obrońcy, w określonych przypadkach obrońcę może ustanowić inna uprawniona osoba, np. członek rodziny.
Czy prokurator może być obecny podczas rozmowy z adwokatem?
W postępowaniu przygotowawczym, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, prokurator może zastrzec swoją obecność podczas rozmowy obrońcy z tymczasowo aresztowanym oraz zarządzić kontrolę korespondencji na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego. Ograniczenia te mają jednak charakter czasowy.
Jak długo może trwać tymczasowe aresztowanie?
W postępowaniu przygotowawczym sąd stosuje tymczasowe aresztowanie na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. W określonych sytuacjach areszt może być przedłużany. Każde postanowienie dotyczące zastosowania lub przedłużenia tymczasowego aresztowania może zostać zaskarżone. Obrońca może również złożyć wniosek o uchylenie albo zmianę środka zapobiegawczego. Tymczasowe aresztowanie nie jest karą, lecz środkiem zapobiegawczym stosowanym na czas postępowania.
Co dzieje się z aresztowanym po przeniesieniu do innej jednostki?
Osoba tymczasowo aresztowana może zostać przeniesiona do innego aresztu śledczego.
Po przeniesieniu mogą zmienić się:
- dni i godziny widzeń,
- sposób rezerwacji widzenia,
- zasady przyjmowania paczek,
- wymagania dotyczące paczek,
- dane rachunku depozytowego,
- sposób kontaktu telefonicznego.
Dlatego po przeniesieniu osoby aresztowanej należy sprawdzić zasady obowiązujące w nowej jednostce.
Czy pracodawca dowie się o tymczasowym aresztowaniu?
Tak. Sąd zawiadamia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania pracodawcę, a w przypadku ucznia lub studenta – odpowiednio szkołę lub uczelnię, na zasadach określonych w art. 261 k.p.k. Może mieć to istotne znaczenie dla sytuacji zawodowej lub edukacyjnej osoby tymczasowo aresztowanej.
Checklista dla rodziny – co zrobić w pierwszych 7 dniach po aresztowaniu?
Jeżeli Twój bliski został tymczasowo aresztowany, warto możliwie szybko:
- Ustalić, w którym areszcie przebywa.
- Ustalić sygnaturę sprawy i organ prowadzący postępowanie.
- Ustanowić obrońcę, jeżeli nie został jeszcze ustanowiony.
- Zrobić przelew na konto depozytowe aresztowanego.
- Złożyć wniosek o zgodę na widzenie.
- Ustalić zasady rezerwacji widzenia.
- Uzyskać informacje o talonie i przygotować paczkę.
- Zamówić paczkę żywnościową, jeżeli jest potrzebna.
- Przekazać obrońcy informacje o stanie zdrowia i przyjmowanych lekach.
- Napisać list, pamiętając, aby nie omawiać w nim szczegółów sprawy.
Czego nie robić po zastosowaniu tymczasowego aresztowania?
Rodzina osoby aresztowanej powinna zachować szczególną ostrożność.
Nie należy:
- uzgadniać z aresztowanym wersji wydarzeń,
- wpływać na świadków,
- przekazywać informacji dotyczących zeznań innych osób,
- próbować przemycać przedmiotów,
- przekazywać pieniędzy lub rzeczy poza obowiązującą procedurą,
- omawiać szczegółów sprawy w listach,
- korzystać z nieaktualnych informacji znalezionych na forach internetowych.
Takie zachowania mogą mieć negatywne konsekwencje dla prowadzonego postępowania, a w niektórych sytuacjach również dla samej osoby tymczasowo aresztowanej.
Tymczasowe aresztowanie – kiedy skontaktować się z adwokatem?
Z adwokatem warto skontaktować się możliwie szybko – najlepiej już na etapie zatrzymania, przed posiedzeniem sądu w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania.
Obrońca może między innymi:
- przeanalizować podstawy zastosowania aresztu,
- zapoznać się z wnioskiem prokuratora,
- przygotować stanowisko na posiedzenie aresztowe,
- argumentować za zastosowaniem wolnościowego środka zapobiegawczego,
- złożyć zażalenie na tymczasowe aresztowanie,
- złożyć wniosek o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego,
- spotkać się z osobą aresztowaną,
- utrzymywać kontakt z klientem,
- pomóc rodzinie w kwestiach związanych z widzeniami i kontaktem.
Adwokat od tymczasowego aresztowania – Poznań
Jeżeli Twój bliski został zatrzymany lub tymczasowo aresztowany, szybka konsultacja z obrońcą może mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania. Kancelaria Reichelt i Partnerzy w Poznaniu prowadzi sprawy osób zatrzymanych i tymczasowo aresztowanych, w tym sprawy dotyczące zażaleń na tymczasowe aresztowanie, wniosków o uchylenie aresztu oraz zmiany środka zapobiegawczego. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej po zatrzymaniu lub zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec osoby bliskiej, skontaktuj się z kancelarią, aby omówić sytuację i możliwe dalsze działania.